Mostrando artículos por etiqueta: Audios Huichol
Canción tradicional llamada: We wamatsika. 
Publicado en AUDIOS
Canción tradicional llamada: Maxa yuawi
Publicado en AUDIOS

Nunutsi mauyewe (El niño que se perdió)


‘Aixi waníu teiteri yu’iitati menetitekaitini. Puritu waníu xeime memexeiyakai yuhutameta waníu tatsiurixi. Neyu‘iwaneni xeikía waníu nunutsi puritutsie. Kwinie ta waníu xeikía tekutieriwani. Heiwa waníu kakate’umikie; tumini waníu ‘unawaka tekunanai, ‘aixi kutsinata waníu ‘ayakaiku neuxeiyarie kwinie tikukwa’ati. Tunimi ta waníu yu’aurie timanati miyianekai, ‘eki ta petikwa’a, tiutahiawarie waníu, hi haiti ta waníu. Tumini ta kwaneuxeiriyarie, ke’ane metsihe’iitia teutahiawarie waníu; tsikakaneineni waníu, kwinie teuweiya waníu. ‘Uxa’arieka waníu mewayatia hukía yeuta metia.

Publicado en HUICHOL

Nunutsi mautsinaiye (el niño del monte)


‘Aixi waníu teiteri menekutekai meuka’etsati, ‘ikú waníu heiwa meniuka’eni. Hukía mitiuyehane ta waníu meneku’inieni, kariki xenimayayuni xeteni‘iwayuni. ‘Uxa’arieka matía waníu mekwate’u’axé xeikía maiwamete; kiekatari waníu kwinie meteneuyuyaxiriekai, ‘aixi ‘itsaari xeneuyemakani, ‘ukari memitahiawariwakai. Xeikía waníu hamuitsi tineuye‘utikai. ‘Ariké ri xewiti ‘ukaratsi puritutsie rakawitiaxiaka neyani ‘imaiyari tsata; muwa waníu haumiekaku nunutsi hautsinaiyeti ‘apuritu newaketsa nepanutiyarini nepanuti’uxipieni, teyu‘eniwakai waníu.

Publicado en AUDIOS

Hutserɨ (Osos feroces)


Hutseri waníu maneu’uwakai. Teiteri waníu mewanawatiweti meneuta’axekai tikariki. ‘Uxa’arieka waníu me‘uta’axiaka teiteri memewayaki memeuyuta‘unaxia. Waníu teerita meneutahaxiani teteki waníu memeuyuná; kwananuyaxawakai ta waníu xaitsie paiti menanexiani. Tawari ta waníu hutseri muwa menakanexiani, menewareweiyakaitini, xewiti matsi waníu kwanekwitanekai xeikía newiyarie tima; ‘ayiweka waníu meyuta’unaxi kahetakwitaka. Hutarieka ta waníu kareunewieti kwanetakwi, ‘ana ri waníu meme‘axia hutseri, xewiti waníu haumetseti muwa kwaneyeikakai miki waníu metakwaiya. Yaupaxeta.


Publicado en HUICHOL

Tiiri yina kwa´amete me mu tikwaiya (Niños que no regresaron a casa)


Waníu tiirí memetitekai yuhaikati, yiná xenenetikirieyu hukaiwa ‘etsiwa karekatei, waníu ta wamama tiwarahiawekai: ‘au, waníu mehaitikaiti xerai ma’anukutika mana mamaukikikakai. Memeikati waníu, meheikwa’atiweti ta waníu tita mirainekai, wa’ati wiikí titi waníu kapainekai, ke’ane mamataxuxure miki newatiwiteni. Waníu tari waiká menetimaamani xeikía mana mamakuhukai. ‘Etsiwa waníu xeikía mehekatika, memeta’axia yukié pai mehaitikaiti. Kehapai titi rainekai ke’ane mamataxuxure newatiwiteni mahaitikaiti memeta’axia. 


Publicado en AUDIOS